2009.11.27 12:34 Dziennikarz a pracownik mediów

Dziennikarz a pracownik mediów

(Fot Fakt z dn. 17.11.2009) Fotka chorego na świńską grypę wrocławskiego kardiochirurga Jarosława G. z rodziną. Co można sądzić o sposobie zdobycia tego zdjęcia, skoro wszyscy na focie mają zapikslowane twarze???

Dziś postanowiłem odsłonić kulisy pewnego eksperymentu. W zasadzie można powiedzieć prowokacji dziennikarskiej. Czyli inaczej pisząc – wracamy do sprawy opublikowanych we wcześniejszym odcinku zdjęć VIPów redakcyjnych. Wspomniany materiał fotograficzny, opis i komentarze wisiały w Internecie słownie: jeden dzień. Potem prawnicy Faktu wymogli na Interii usunięcie tego odcinka blogu. Interia arbitralnie uznała, że te teksty zawierają niedozwolone treści. Jakie? Tego już nie wyjaśniła.

Pora odkryć karty. Napisałem, że na tych fotkach są VIPy redakcyjne. To mogło być kłamstwo – wszak „ofiary” publikacji miały zasłonięte paskami oczy. Nikt nie zadał sobie pytania, czy to faktycznie szefowie z Faktu. Może osoby do nich podobne? Może młody Clint Eastwood z Kayah na kolanach? Wszyscy zaczęli szukać podobnych osób w redakcji i je znaleźli. Napisałem, że te foty ktoś zrobił kilka lat temu. Kto tak dokładnie pamięta, kto z kim, gdzie i jak wtedy robił?

I pojawiły się historie o dawaniu określonych części ciała przez bohaterów zdjęć. Tymczasem prowadźmy dalej analizę fotek – ich podtekst choćby tylko erotyczny jest nader wątpliwy. Otóż rozwalonego jak basza facet z fotek nie sprawia wrażenia zainteresowanego seksem ogiera. Jest wyraźnie znudzony, lub może przyjął zbyt wiele trunków. Panienka na kolanach też nie wzdycha z uniesienia. Po prostu się uśmiecha. Oboje są w pełni ubrani. I co najważniejsze – foty zostały wykonane z lampą! Z kilku różnych miejsc – nie widać wśród rzekomo przyłapanych osób objawów paniki z powodu błysku flesza. A przecież musieli to zauważyć. Reasumując – fotki nie przedstawiają nic zdrożnego, nie są dowodem zdrady, czy choćby niecnych zamiarów. Opublikowane uruchomiły wyobraźnię i już nikt nikogo o nic nie pytał. Łatka przypięta! Czy tym, którym trzeba? Czy prawdziwa? O to nikt nie pytał. Taka jest potęga przekazu, taką moc niszczenia posiadają w swoich rękach dziennikarze. Jak teraz wygląda ta wielka batalia prawna Faktu zakończona cenzorską interwencją Interii? Ale nie to jest w całej sprawie najistotniejsze.

Fakt i inne media co rusz publikują zdjęcia osób znanych. Aktorzy, politycy, inni znani ludzie co chwilę odnajdują się na łamach najróżniejszych pism, pojawiają się w kadrach itd. Często bez zgody, często ustrzeleni przez paparazzi, złapani w ukrytą kamerę. Powód? Bo naród interesuje się szczegółami ich prywatnego życia. Bo naród kwiczy z rozkoszy, gdy jakiś VIP wpadnie w opały. Kiedy prosty człowiek może pomyśleć sobie o nim z pogardą, poczytać z wypiekami na twarzy. I ostro ocenić – jak wielu komentatorów tego bloga podsumowało fotki. Prawda tych zdjęć jest mało istotna. Znana para rozmawia ze zbliżonymi do siebie twarzami? „Aktor X romansuje z panią Y!” – krzyczą następnego dnia media. Piosenkarka pożegnała się pocałunkiem z koleżanką? „Piosenkarka Z to lesbijka!” – ogłaszają media. I to niemal wszystkie – od Faktu po poważne tytuły czy stacje.

Ktoś powie – artykuł czy program o takich plotach jest odpowiedzią na zapotrzebowanie społeczne. Skoro jest odbiorca, to zawsze znajdzie się dostawca. Co do tego pełna zgoda i nikt tu nie zamierza zamieniać Faktu czy jego odpowiedników w szkółkę parafialną. Tylko postawmy sprawę jasno – to już nie jest dziennikarstwo, tylko praca medialna. Producent historyjek o małych piersiach czy dużej pupie jakiejś aktorki już nie jest dziennikarzem – jest pracownikiem mediów. Tylko i wyłącznie! Nie podlega prawom i obowiązkom dziennikarza, tylko ogólnie przyjętym zasadom współżycia społecznego. A to olbrzymia różnica.

Wiem, że u nas nie ma takiego prawnego rozdzielenia. Myślę, że być powinno. Wtedy Fakt i inne tytuły będą musiały wybrać – czy plotkarstwo i rynsztok, czy prawdziwe dziennikarstwo. A w dzisiejszej sytuacji mętnej wody tracą wszyscy – także sam Fakt. Rzetelni dziennikarze i fotoreporterzy tej gazety cierpią za istniejących obok pracowników mediów i są postrzegani w ten sam sposób. Trzeba dążyć do podniesienia rangi zawodu dziennikarza!

Polska obecnie jest rajem dla wydawców prasy (w szerokim rozumieniu – prasy pisanej, radia, tv). U nas zapadają śmiesznie niskie wyroki za przekroczenie etyki zawodu, za naruszenie dóbr osobistych itd. Te 30 czy 50 tysięcy odszkodowania po prostu wlicza się w koszty działalności i hulaj dusza, piekła nie ma! W myśl zasady, że na swojej krzywdzie nikt nie powinien zarabiać. A niby dlaczego, skoro na tej samej krzywdzie zarabia wydawca? To właśnie dlatego zachodnie tabloidy w porównaniu z naszymi rodzimymi to pisemka dla dzieci. W Polsce nikt nie musi się bać milionowych odszkodowań, na Zachodzie na szczęście tak.

Reasumując – myślę, że pora, aby przywrócić twarz naszemu dziennikarstwu. Nie tylko w Fakcie. Akurat ta gazeta jest wdzięcznym przykładem, ponieważ z różnych względów negatywne zjawiska zaszły tam najdalej. Wszyscy jednak wiemy, że te sprawy dotyczą bardzo wielu różnych redakcji. Sam jestem dziennikarzem i zawsze byłem z tego powodu dumny. Nawet kontakt z Faktem tego nie zmienił. Myślę, że takich zmian można dokonać jedynie drogą ciągłego nacisku – na wydawców prasy, na prawodawców. Stopniowo i wytrwale – Gutta cavat lapidem non vi, sed saepe cadendo. Nacisku i ze strony pokrzywdzonych dziennikarzy, i czytelników. Czy będzie to walka z wiatrakami? Mam nadzieję, że nie…

Dawid

PS – Poniżej wykasowany przez Interię odcinek bloga wraz z fotkami dla samodzielnej oceny sytuacji przez internautów. Jeżeli ten fragment lub cały blog zniknie z portalu, czeka mnie podróż do ciepłych krajów…