2009.11.20 22:19 Gangsterka „na psa”

Gangsterka „na psa”







Dziś może mała przerwa w rozważaniach o początkach Faktu. Przejdźmy do konkretnych historii. Do dziennikarskiego „mięcha”. Fotoreporter z południowej Polski (dane znane niżej podpisanemu) wytrzymał w Fakcie pół roku. Tylko tyle, choć stawki za fotkę były nieco wyższe, niż gdzie indziej. Dlaczego? Niech sam opowie…

„ Foty to moja pasja. Tak musi być u fotoreportera, inaczej się nie da. Moje klatki szły w kolorowych piśmidłach, które jak wiadomo mają najwyższe wymagania. Wiadomo – wysoka rozdzielczość, dobry kadr, operowanie światłem itd. Abecadło każdego foto, wiadomo. Nie chcę się tu wymądrzać czy przechwalać. Dość, że powiem, że nigdy nie miałem reklamacji ani w kolorówkach Bauera, ani Axla, że o „zwykłych” gazetach nie wspomnę. Uderzyłem do Faktu, bo rozniosło się, że tam sporo płącą. Rozmawiałem z Rząrzem (szef faktowego działu foto – przyp. D), pokazałem swoje foty. Było OK, bo nie mogło być inaczej. Tak myślałem na początku.

Zacząłem wyjeżdżać z dziennikarzami w teren. Przeżyłem szok, kiedy jeden zaczął sprawdzać, jakie robię foty!!! Czy z szerokim, czy z wąskim kadrem. Czy aby na pewno zrobiłem taką konkretną fotę tej płaczącej babie. Wypytywał mnie o to facet, który w życiu nie zrobił dobrego zdjęcia! Popstykaliśmy się trochę i wtedy okazało się, że każdy foto w Fakcie jest na końcu łańcucha pokarmowego. Dziennikarz ma go pilnować, bo tak kazał szef jego działu. I mój dział foto nie ma w tej sprawie nic do gadania, chociaż podobno w Fakcie zdjęcia są najważniejsze! Ten, co je robi, już nie.

Z dziennikarzami jakoś dało się dogadać, gorzej z redaktorstwem z Warszawki. Dzwonili i opieprzali – dlaczego ta kobieta nie płacze, dlaczego jest tak mało smutna, albo za mało wesoła… Zaczęło dochodzić do sytuacji, że robiłem dużą sesję zdjęciową kobiecie, która przed chwilą straciła syna. Ustawiać ją, przestawiać, przebierać, podawać chustkę na łzy… Czułem się podle. Wiedziałem, że ta kobieta jest w szoku i tylko dlatego godzi się na ten cyrk. A ja to wykorzystuję.

Nie tylko ja. Dziennikarz, z którym jeździłem, często stosował „wejście na psa”. Wchodziliśmy energicznie do domu, w którym właśnie wydarzyła się tragedia. Dziennikarz rzucał tradycyjne pytanie: „Podawała już pani moim kolegom wszystkie szczegóły do protokołu?” Po takim wstępie nikt nigdy nie zapytał o legitymację policyjną. Dziennikarz spisywał wszystko do „protokołu”, ja w tym czasie robiłem zdjęcia. Prosiliśmy o pokazanie innych zdjęć, pod byle pretekstem. I zwykle dostawaliśmy. I na koniec „proszę podpisać”. Jeszcze nikt nie zorientował się, że podpisuje zgodę na publikację swoich danych i wizerunku w gazecie Fakt! Jak miała to odczytać zapłakana kobieta, która przed chwilą opowiadała o tragedii?! Miałem wątpliwości, czy to tak powinno wyglądać. Ale było na to przyzwolenie Warszawki. Słyszałem przechwałki dziennikarza typu „wszedłem na policjanta, ciule się nie zorientowali. Oczywiście zgody mam na piśmie”. Były kradzieże zdjęć z albumów, były strzały z biodra (dla niezorientowanych – foty robione ukradkiem). Miałem dość, sam odszedłem. Rozumiem, że na niektóre materiały jest olbrzymie parcie redakcji. One po prostu muszą być. Dziennikarz i foto muszą je zrobić, choćby mieli „stanąć na ch…” – tak nam mówili koledzy redaktorzy zza swoich biurek. Jak zrobimy, to nasza sprawa – byle by były dobre foty i zgoda na publikację. Tekst zawsze można dorobić przez telefon czy podkręcić przed kompem…

Teraz robię w gazecie lokalnej za mniejsze pieniądze. Ale wiem, że gdybym wyciął numer „na psa”, to wyleciałbym z hukiem. I jakoś mi z tym lepiej.”

Co sprawiało, że szeregowi dziennikarze czy fotoreporterzy mogli zachowywać się tak podle? Oczywiście, że nie wszyscy, ale takie rzeczy, niestety się zdarzały. Dlaczego w takie bagno wchodzili ludzie pióra? Zdawałoby się – elity intelektualne. Nikt, kto nie był w Fakcie, nie wie, jakie parcie wywierali wydawcy na szefów działów, jakie ci z kolei na swoich dziennikarzy. Mobbing w klasycznej postaci. Niektórzy się temu oparli, inni mieli mniej siły. Czy humanista nadal może czuć się humanistą, kiedy szef działu codziennie wysyła do niego po kilka maili, w których roi się od słów na „k” czy „ch”? Nie sądzę. Mobbującym mailom poświęcę zresztą osobny odcinek, bo rzecz jest naprawdę niebywała…